Patlatma İle Bina Yıkım Teknikleri – 6

Betonarme yapıların ülkemizde 50’li yıllarda yaygınlaşmaya başladığı göz önüne alınacak olursa birçok yapının günümüzde artık eskimiş olduğu kabul edilebilir ve hatta gözlemlenebilir.

Yapı eskimişliğine ek olarak, ülkemizdeki kaçak yapılaşmanın meydana getirdiği kalitesiz yapılarında ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bu tür sorunlar diğer faktörlerle birlikte değerlendirildiğinde planlı yıkım konusunun acilen gündeme alınması gereği ortaya çıkmaktadır. Ancak halen ülkemizde yapılan çalışmalar yetersiz ve yıkım işleri klasik yöntemlerle plansız devam etmektedir.

Bu sorunlara hızlı bir çözüm getirilmesi için yapıların patlayıcılarla yıkılması önem kazanmaktadır. Bu kadar çok sayıdaki yapının hızlı bir şekilde yıkılmasını sağlamak için tek yol kuşkusuz patlayıcılarla yapı yıkımı olacaktır. Burada kullanılacak patlayıcı türü, açılacak deliklerin boyutlandırılması, patlayıcıların maden, taş ocağı, barajlardaki kullanımlarından farklı olmaktadır.

Patlatma ile yapıların yıkım tekniği birbirine bağımlı ardışık işlemlerden oluşmaktadır. Bu nedenle, istenilen sonuçların alınması iyi bir yıkım planlamasının yapılması ile mümkün olabilmektedir. Bu planlamada, yapının statik özelliklerine ve ağırlık merkezine göre binanın hangi kısmının patlatılacağı, patlatılacak kısımları oluşturan kolon ve duvar gibi yapısal elemanları oluşturan malzemelerin analizi, bu yapısal elemanların boyutları ve malzeme özelliklerine göre özgül şarj miktarının belirlenmesi, delinecek delik çapının ve toplam delik sayısının hesabı, parçalanmanın iyi olması, yapıyı istenilen yöne yıkmak için uygulanacak ateşleme paterninin ve gecikme aralıklarının belirlenmesi gerekmektedir. Yapılacak bu tür planlamada yıkımın istenilen şekilde gerçekleşmesi kullanılacak patlayıcı özelliklerinin ve patlayıcı maddelerin yapı üzerindeki etkilerinin iyi bir şekilde analizi ile mümkün olmaktadır.

Yıkım sonrası ortaya çıkacak olumsuz etkileri engellemek için yıkımın yapıldığı yerin ve çevrenin, boyut ve özellikleri ayrı ayrı ve titiz çalışmalarla incelenmelidir. Patlama sonucu oluşan etrafa dağılacak parçalar, zemin titreşimleri ve hava şoku gibi patlamanın çevreye etkileri tehlike sınırlarının altında kalmalıdır. Bu nedenle patlatma ile yapı yıkım tekniklerinin uygulanmasında çevre tesis ve yerleşim birimlerinin zarar görmeyeceği şekilde planlamaların yapılması ve kontrollü patlatmaların gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu tür çalışmalarda patlatma sonucunun sağlıklılığı açısından, hazırlanacak projelerde teknik ve ekonomik unsurların yanında oluşacak çevresel etkilerin minimize edilmesine yönelik olarak kontrollü patlatma ilkelerini göz önünde bulunduran tasarımların yapılması gerekmektedir.

Yapıların patlayıcılarla planlı yıkımında, teorik ve deneysel verilerle yıkımda etken olan bütün faktörler göz önüne alınarak yıkım projesi oluşturulmalıdır.

Örnek Video 1Örnek Video 2Örnek Video 3, Örnek Video 4, Örnek Video 5